Ga naar de hoofdinhoud Skip to search Skip to main navigation
Tuinhout

Eigenschappen van hout

Hout is een natuurproduct. Kleurverschil, een noest, hars of een scheurtje horen daarbij en zeggen meestal niets over de kwaliteit of sterkte. Op deze pagina leest u wat u kunt verwachten, en wat u zelf kunt doen.

Gestapelde douglasplanken met zichtbare jaarringen

Geen plank is gelijk. Dat maakt hout juist mooi.

Hout algemeen

Hout kan natuurlijke afwijkingen vertonen die op het eerste gezicht op een mindere kwaliteit lijken, maar geen afbreuk doen aan de fysieke eigenschappen. Hieronder lichten we de belangrijkste kenmerken toe.

Uiterlijk

Douglasplanken met kleurverschil in de nerf

Kleur

Vorm, kleur en nerf maken van elk stuk hout een uniek exemplaar. Bij geïmpregneerd hout kunnen kleurverschillen ontstaan: bij keteldrukimpregnering neemt het hout de kleurpigmenten niet overal even sterk op, omdat de dichtheid van hout verschilt.

Door weersinvloeden trekt dit verschil meestal na verloop van tijd weg. Ook bij gespoten en geverfd hout kan de kleur per partij iets verschillen.

Noesten en vlammen in douglashout

Noesten en vlammen

Noesten en vlammen zijn kenmerkend voor hout en geven ieder stuk een eigen uitstraling. Het aantal en de grootte van noesten kunnen variëren.

Ondanks zorgvuldige kwaliteitscontroles kan een noest bij droog weer uitvallen. Dat is nooit volledig te voorkomen en betekent geen kwaliteitsvermindering.

Donkere mergbuis zichtbaar in een douglasplank

Merg

De mergbuis is de centrale buis in de eerste jaarring van de boomstam. Hij is donkerder van kleur en heeft een andere structuur dan het hout eromheen.

Bij het verwerken kan de mergbuis geheel of gedeeltelijk zichtbaar worden. Dat hoort bij de natuurlijke uitstraling van hout. Het merg wordt soms ten onrechte aangezien voor houtrot.

Mini boorgaatjes (pinholes)

Sommige hardhoutsoorten vertonen kleine gaatjes, zogenoemde pinholes. Ze zijn gemaakt door nathoutboordertjes die zich voeden met de sappen van de levende boom. Zodra de boom is gekapt, sterven deze insecten. Er ontstaan dus geen nieuwe gaatjes.

Pinholes worden soms aangezien voor houtworm, maar ze zijn ongevaarlijk en hebben geen invloed op de duurzaamheid of de sterkte van het hardhout.

Ruw, vezelig oppervlak van een balk

Ruwe plekjes en randen

Ook met de grootste zorg in het productieproces zijn ruwe plekken en kleine schaafafwijkingen niet altijd te voorkomen. Ze ontstaan vooral rond noesten, waar de houtvezels tegen de bewerkingsrichting in lopen.

Bij profileringen en ronde hoeken kunnen kleine vezelscheurtjes ontstaan, doordat daar dwars op de houtvezel wordt bewerkt.

Vlekken en hars

Groene en witte stippen op geïmpregneerd hout

Groene vlekken

Op geïmpregneerd hout ziet u soms kleine groene stippen of vlekken. Dit zijn onschadelijke zoutkristallen die zich aan het oppervlak hebben vermengd met natuurlijke hars uit het hout. Na verloop van tijd vervagen ze en verdwijnen ze helemaal.

Bij dompelimpregnatie komt deze uitbloei niet voor. De stippen zijn daarom juist een teken van een zorgvuldig keteldrukimpregneerproces.

Donkere schimmelvlekjes op vers hout

Schimmel en blauwe plekken

Keteldruk geïmpregneerd hout wordt tijdens het impregneren erg vochtig. Vooral in het warme seizoen kan daardoor meeldauw of schimmel ontstaan. Dit heeft geen invloed op de kwaliteit en sterkte van het hout. Vaak verdwijnt het vanzelf of veegt u het eenvoudig weg.

Zo verwijdert u het

Lichte schimmel: besproei het hout met azijn of alcohol, laat dit 30 minuten inwerken en was het hout daarna af. Hardnekkige plekken behandelt u met een chloorhoudende huishoudreiniger.

Fijnbezaagd lariks/douglas is versgezaagd en bevat veel vocht, wat tijdens opslag en verwerking schimmel kan veroorzaken. Daarom krijgt al het versgezaagde lariks/douglas bij Tuindeco bij binnenkomst in Nederland een anti-schimmel/anti-blauwbehandeling.

Harsdruppels op de kopse kant van gestapeld hout

Hars

Hars op het houtoppervlak is normaal en zelfs onvermijdelijk, vooral in het eerste jaar. Hars die aan de oppervlakte komt, wordt meestal snel bros en valt dan vanzelf af.

Zo verwijdert u het

Verse harsvlekken verwijdert u met terpentine. Uitgeharde hars kunt u wegschaven.

Bij sommige hardhoutsoorten kan bij warm weer kristalachtige hars verschijnen. Dit stopt na verloop van tijd. De harskorrels verwijdert u met een harde borstel of schaaf.

Zwarte vlek op douglas door contact met staal

Zwarte vlekken

Douglashout bevat van nature looizuren. Die reageren op contact met staal, bijvoorbeeld met stalen heftrucklepels, een stelling of een zaaglijn in het productieproces. Zo ontstaan zwarte plekken en strepen.

Na plaatsing verdwijnen ze vanzelf door weersinvloeden. U kunt ze ook verwijderen met ontweringswater.

Zagen en werking

Zaagsporen

Fijnbezaagd douglashout wordt grotendeels met een cirkelzaag gezaagd. Hierdoor kunnen lichte verspringingen in het zaagvlak zichtbaar zijn. Dit is een normaal kenmerk van deze zaagmethode.

Werking: zwellen, krimpen en scheuren

Hout zwelt op als het vocht opneemt en krimpt als het vocht afstaat. Dikte en breedte kunnen daardoor flink veranderen; in de lengte is het verschil minimaal. Toleranties in de afmetingen zijn dus een natuurlijk verschijnsel en geen tekortkoming.

Door dit zwel- en krimpgedrag kunnen scheuren en vervormingen ontstaan. Droogtescheuren komen het meest voor bij hout waarin het hart van de boom nog zit, zoals palissades. Ze hebben geen invloed op de stabiliteit of duurzaamheid en kunnen, afhankelijk van het weer, bijna volledig sluiten. Volgens DIN 4074 zijn scheuren toegestaan die de duurzaamheid niet negatief beïnvloeden.

Krimp bij versgezaagd douglas

Werkt u met versgezaagd (ongedroogd) douglashout? Houd dan rekening met minimaal 4% krimp na verwerking. Een zorgvuldig afgewerkte constructie kan daardoor na verloop van tijd iets minder strak ogen.

Wilt u dat voorkomen, kies dan voor kunstmatig gedroogd lariks/douglas.

Maatafwijking

Omdat hout zwelt en krimpt, kunnen de vermelde maten in onze catalogus en webshop licht afwijken.

Per houtsoort

Elke houtsoort heeft eigen kenmerken. Hieronder leest u wat afwijkt van de algemene eigenschappen hierboven.

Vuren en grenen

Vuren komt van de fijnspar, grenen van de grove den. Vuren is licht van kleur met een fijne structuur; grenen is iets donkerder en heeft meer noesten. Beide zijn zacht, goed te bewerken en worden voor buitengebruik geïmpregneerd. CHECK levensduur

Lichte latstrepen op geïmpregneerd hout
Latstrepen

Kromtrekken

Na het impregneren droogt het hout snel terug, waardoor het kan kromtrekken. Dat heeft geen invloed op de kwaliteit.

Verwerk het hout daarom zo snel mogelijk na levering. Schroef planken vast met de bolle kant naar buiten: zo vallen de randen minder op als de plank werkt.

Latstrepen

Tijdens het impregneren ligt het hout gestapeld met latjes ertussen, zodat het middel overal bij kan. Die latjes kunnen lichte strepen achterlaten. Na plaatsing trekken ze door weersinvloeden weg.

Vergrijzing

Buiten vergrijst vuren en grenen onder invloed van zon en regen. Wilt u de kleur behouden, behandel het hout dan met een kleurbeits.

Douglas en lariks

Douglas is een zachte houtsoort met een warme, roodachtige kleur. Fijnbezaagd heeft een ruw, robuust oppervlak; geschaafd is glad, splintert nauwelijks en is goed te schilderen. CHECK levensduur blank/geïmpregneerd

Douglaspaal wordt met een kwast behandeld
Vergrijzing

Ruw oppervlak

Fijnbezaagd douglas is van nature ruw en kan zaagrafels en splinters bevatten. Liever glad? Kies de geschaafde variant, of schaaf de randen zelf bij.

Hars uitvloeien

Douglas en lariks zijn harsrijk. Bij warm weer kan hars uit harslijnen en harszakjes lopen en strepen of stippen geven. De hars hardt uit en spoelt weg, of u verwijdert het met terpentine.

Kromtrekken en torderen

Douglas kan kromtrekken of torderen, vooral bij warmte. Verwerk het hout snel of bewaar het in de schaduw, en monteer planken met de bolle kant naar buiten.

Ruimte voor werking

Versgezaagd douglas bevat veel vocht en werkt flink. Geef het hout bij montage ruimte om uit te zetten en te krimpen, en reken op minimaal 4% krimp (zie Hout algemeen).

Vergrijzing

Blank douglas vergrijst buiten, en niet overal even snel: een zonnige plek kleurt eerder grijs. Met olie of beits remt u dat af.

Eiken

Eiken is een harde, robuuste houtsoort met een landelijk karakter. Onbehandeld gaat het buiten lang mee en krijgt het een mooie grijze patina. CHECK levensduur

Looizuur en watervlekken

Eiken bevat veel looizuur. Bij regen ontstaan eerst waterkringen en kleurt het hout donker tot zwart; daarna trekt het weg en wordt het grijs.

Uitlopend looizuur kan bruine vlekken geven op bestrating of muurtjes eronder. Houd daar bij plaatsing rekening mee.

Zwarte vlekken door staal

Looizuur reageert met staal en geeft dan zwarte vlekken. Gebruik daarom altijd RVS bevestigingsmiddelen.

Scheuren

Eiken krijgt door werking veel kop- en krimpscheuren. Dat is kenmerkend voor deze houtsoort en tast de sterkte niet aan.

Kromtrekken

Hard hout trekt sneller krom. Plaats eiken zo snel mogelijk na levering en zet het vast met stevige schroeven.

Hardhout

Hardhout is zwaar, hard en goed bestand tegen schimmels en insecten. Daardoor gaat het buiten lang mee, ook als vlonder of beschoeiing. CHECK soorten in ons assortiment en levensduur

Verschillende hardhout profielen
Vlekken door looizuur op hardhout
Looizuur

Looizuur

Veel hardhoutsoorten bevatten looizuur. Dat kan waterkringen geven en uitlopen op de ondergrond. Contact met staal geeft zwarte vlekken, dus gebruik RVS bevestigingsmiddelen.

Vergrijzing

Buiten vergrijst hardhout vaak al binnen een jaar. Wilt u de warme kleur houden, behandel het dan met een geschikte olie.

Scheuren aan de kopse kant

Kopse kanten scheuren het snelst. Na het inkorten beperkt u dat met een sealer op de kopse kant.

Kromtrekken

Monteer hardhout snel na levering met stevige schroeven. Een licht kromme plank of paal kunt u gewoon verwerken.

Gekleurd hout

Gekleurd hout heeft al een dekkende kleur, zodat u zelf niet meer hoeft te schilderen. CHECK kleurmethode en kleuren in het assortiment

Kleurverschil per partij

De kleur kan per productiepartij iets verschillen, en ook bijwerkverf kan een tint afwijken. Bestel daarom alles voor één project in één keer.

Ruw of glad

Dezelfde kleur oogt op ruw hout anders dan op geschaafd hout. Combineert u ruwe planken met gladde palen, dan ziet u dat verschil.

Kromtrekken bij donkere kleuren

Donker hout wordt in de zon warmer en kan daardoor sneller kromtrekken. Bewaar het in de schaduw en verwerk het snel.

Latstrepen

Na het kleuren ligt het hout gestapeld op latjes, die lichte plekken kunnen achterlaten. Die trekken na plaatsing weg, of u werkt ze bij met bijwerkverf.

Thermisch gemodificeerd hout

Dit hout is behandeld met hitte en stoom, zonder chemische middelen. Het wordt daardoor duurzamer, stabieler en lichter, en is geschikt voor bijvoorbeeld gevelbekleding en schuttingen. CHECK houtsoorten en levensduur

Gevoelig voor stoten

Het hout is droger dan vers hout en daardoor brosser. Vervoer en verwerk het voorzichtig, vooral de kopse kanten.

Montage

Zorg voor goede ventilatie en monteer het hout vrij van de grond. Gebruik RVS bevestigingsmiddelen en boor schroefgaten altijd voor.

Weinig werking

Thermisch gemodificeerd hout zwelt en krimpt veel minder dan onbehandeld hout. Een klein scheurtje blijft mogelijk, maar tast de kwaliteit niet aan.

Zwarte vlekjes

Bij de behandeling komen suikers naar het oppervlak, waarop schimmelsporen uit de lucht kunnen groeien. Die vlekjes verdwijnen vanzelf of verwijdert u met water en groene zeep.

Vergrijzing

De donkere kleur vergrijst buiten. Wilt u de kleur behouden, behandel het hout dan vooraf met een beits of kies een gekleurde variant.

Kastanje

Kastanje heeft een grillige vorm en een landelijke uitstraling. Het wordt vooral gebruikt voor hekken en palen en kan onbehandeld buiten worden toegepast. CHECK levensduur

Splijten

Kastanje splijt snel, waardoor schroeven en spijkers slecht houden. Bevestig hekwerk aan kastanjepalen daarom met draadkrammen.

Vergrijzing

Kastanje vergrijst buiten altijd. Beitsen of oliën werkt slecht op deze houtsoort.

Looizuur

Kastanje bevat veel looizuur, dat vlekken geeft in contact met metaal. Gebruik RVS bevestigingsmiddelen.

Vraag over een product of houtsoort?

Mail [email protected] of bel +31 (0524) 51 53 87